Trang chủ Văn hóa - Nghệ thuật BƯNG BIềN ĐồNG THÁP: Nơi ra đời nền điện ảnh kháng chiến

THÔNG TIN VỀ HOẠT ĐỘNG CỦA CCB TP.HCM

QUẢNG CÁO


 

BƯNG BIềN ĐồNG THÁP: Nơi ra đời nền điện ảnh kháng chiến
Thứ tư, 20 Tháng 6 2018 13:38

Giữa năm 1948, Tiểu đoàn 307 chủ lực thiện chiến Khu 8 tiêu diệt căn cứ Mộc Hóa (tỉnh Tân An) của quân Pháp. Đây là trận thắng lớn của ta, đã đi vào thi ca và cả điện ảnh, điều rất đặc biệt. Người viết bài này chưa hề được xem phim “Trận Mộc Hóa”, nhưng có thời gian dài công tác tại đây, được bà con địa phương kể lại tỉ mỉ về trận thắng đó và công lao của các tác giả bộ phim mà bà con đánh giá thật kỳ công, thật đáng phục.

“Trận Mộc Hóa” là bộ phim tài liệu đầu tiên của điện ảnh cách mạng Việt Nam - Ảnh: T.L

Như vậy là đã có một nền điện ảnh kháng chiến ra đời trên mảnh đất này từ rất sớm. Các đồng chí Trần Văn Trà Khu bộ trưởng và Nguyễn Văn Vịnh Chính ủy Khu 8 là những vị chỉ huy, lãnh đạo có tầm mắt nhìn xa trông rộng, sớm nhận biết tác dụng to lớn của nghệ thuật thứ bảy, ngày càng phổ cập trên thế giới. Tháng 10/1947, hai vị ký quyết định thành lập Tổ điện ảnh Khu 8. Lực lượng ban đầu rất ít ỏi, chỉ mới có mấy cán bộ vốn cầm máy ảnh như Mai Lộc, Khương Mễ, Vũ Sơn. Cơ sở vật chất là con số không. Máy móc kiếm đâu ra, phải vắt óc suy tính. Lại còn phim nhựa, hóa chất các loại. Đến nước lã để tráng phim cũng khó, vì nước Đồng Tháp Mười là nước phèn vừa chua vừa chát!

Nhưng với quyết tâm và tinh thần khắc phục khó khăn cao, Tổ điện ảnh đã biến cái không thể thành cái có thể, dù quá trình thực hiện rất kỳ công, vất vả. Móc nối với cơ sở ở Sài Gòn để họ mua giúp những vật dụng cần thiết bằng đường hợp pháp từ Pari về. Rồi bí mật chuyển ra vùng căn cứ. Lại vận động được một số thợ kỹ thuật ít nhiều am hiểu về điện ảnh ra bưng biền tham gia kháng chiến, để lại vợ con trong nội thành. Thời chiến, mọi việc đều không dễ dàng, suôn sẻ. Có lần quân Pháp nhảy dù xuống khu vực Tổ điện ảnh đứng chân, đã cuỗn đi toàn bộ tài sản của tổ. Anh em đành làm lại từ đầu. Lại có lần chạy giặc càn quét, anh em sơ ý làm rớt chiếc máy quay phim 16 ly xuống sông, cũng coi như xôi hỏng bỏng không.

Nhưng chỉ năm tháng sau khi thành lập, đến tháng 3/1948 Tổ điện ảnh đã thực hiện được khoảng mười bộ phim phóng sự. Có thể kể: Lễ thụ phong Trung tướng Nguyễn Bình, Đồng tử quân Nam bộ, Trường lục quân Khu 8, Binh công xưởng Khu 8…Mỗi bộ phim dài từ 10 đến 12 phút.

Với trận Mộc Hóa, tổ bám sát Tiểu đoàn 307, quay được những cảnh rất kịp thời và sống động. Tháng 9/1948, bộ phim “Trận Mộc Hóa” hoàn thành một cách ngoạn mục. Trong phim có cảnh bộ đội hành quân, xung phong vào đồn địch, thu chiến lợi phẩm, chiến thắng trở về trong sự đón chào nồng nhiệt của nhân dân, cảnh tên đồn trưởng người Pháp giơ cao tay xin hàng và binh lính Pháp ở trại tù binh. Khi bộ phim công chiếu, bà con nông dân Đồng Tháp Mười lần đầu tiên trong đời được thấy con người cử động trên màn hình, đã hò hét một cách thích thú. Lại có một số nhà báo, trí thức từ Sài Gòn ra ngồi xem, im lặng suy nghĩ một cách tế nhị! (theo hồi ức của NSƯT Khương Mễ). Chắc có điều họ chưa thể hiểu ngay lúc đó, như vì sao tại nơi bưng biền hoang sơ nghèo nàn này, bộ máy lãnh đạo kháng chiến lại nghĩ đến việc tiếp cận với ngành nghệ thuật cao xa đòi hỏi nhiều tiền của và con người tài năng, dùng nó để đánh giặc.

Khởi đầu từ Khu 8, nền điện ảnh kháng chiến lan tỏa ra Khu 9 và Khu 7. Về sau, toàn Nam bộ có khoảng 50 chiến sĩ trên mặt trận điện ảnh. Những cánh chim đầu đàn có: NSND Mai Lộc, NSND Nguyễn Thế Đoàn, NSND Trần Kiềm, NSƯT Khương Mễ, NSƯT Trần Nhu, Vũ Sơn... Nhiều khuôn mặt rất quen thuộc: Lê Minh Hiền, Vũ Ba, Trương Thành Hỷ, Đoàn Tý, Trần Qua, Lê Hưng… Họ không chỉ đổ mồ hôi, mà đem cả xương máu đổi về những thước phim tư liệu, phóng sự được đồng bào và chiến sĩ trân trọng, hoan hỉ đón nhận như những món quà tinh thần quý giá, những thước phim lưu lại cho hôm nay và mai sau nhiều dấu ấn lịch sử sâu đậm, hào hùng.

TRƯƠNG NGUYÊN TUỆ

 
Designed by TLO