Trang chủ Tư liệu - truyền thống Theo dòng lịch sử “Nhân nghĩa” và “lợi”

THÔNG TIN VỀ HOẠT ĐỘNG CỦA CCB TP.HCM

QUẢNG CÁO


 

“Nhân nghĩa” và “lợi”
Thứ ba, 12 Tháng 6 2018 14:34

Thời Đông Chu (770 - 221 tr.CN), khi Mạnh Tử lần đầu yết kiến Lương Huệ Vương, Huệ Vương hỏi: “Ông có điều gì làm lợi cho nước tôi không?”, Mạnh Tử đã bảo: “Nhà vua tất phải nói đến lợi. Chỉ có nhân nghĩa mà thôi”.

Lại khi nghe Đới Doanh Chi nước Tống, xin vua “tạm giảm thuế cho dân rồi năm sau mới bỏ hẳn”, ông mắng thẳng vào mặt: “Có kẻ ăn cắp gà nhà hàng xóm, biết là sai, xin ăn cắp bớt đi, mỗi tháng một con thôi, rồi năm sau sẽ chừa hẳn, thì nghe có được không?”.

Xem thế, đủ biết, Mạnh Tử coi trọng nhân nghĩa hơn là cái lợi trước mắt. Bởi vì nếu dùng nhân nghĩa để trị quốc, thì mới có lợi lâu dài - cho quốc gia, cho chung xã hội, chứ không chỉ cho một nhóm người nào - khác hẳn cái “lợi” mà Lương Huệ Vương và Đới Doanh Chi nghĩ. Và, cũng rõ ràng, ông coi việc bắt dân đóng thuế nhiều, là hành động “ăn cắp gà”, phải dừng ngay, không “dừng từ từ” được.

Ít năm trước, theo lời dặn của Bác Hồ, ta đã thôi thu thuế nông nghiệp và thôi cả thu thủy lợi phí cho nông dân. Đó chính là nhân nghĩa, và với một nước mà nông dân vừa đông vừa nghèo như nước ta, lại càng là nhân nghĩa.

Nhớ lại, có lúc đùng một cái ông Bộ trưởng Bộ Giao thông dọa thu đủ các loại phí, “đội giá” xe các loại lên cao nhất thế giới! Còn ông Bộ trưởng Bộ Tài chính, sau khi lên tivi hùng hồn chứng minh rằng, các doanh nghiệp xăng dầu ‘”không thể lỗ”, hoặc “lỗ giả lãi thật”, thì ông giảm thuế nhập khẩu xăng dầu xuống mức 0 và tăng ngay giá bán lẻ xăng dầu (rồi bị phản ứng thì … xuống rất chậm)!

Thử tính, con em nông dân bỏ quê, bỏ ruộng, vào tận tít Đồng Nai, Biên Hòa, làm công ăn lương cho các doanh nghiệp (con các nhà “có điều kiện” thì không đi rồi), lương ít, dành dụm mua được cái xe máy, sau khi phải ăn, ở, mặc…, giờ lại phải chịu giá xăng dầu cao, thì có phải là lại “đánh” vào “nông dân - nông nghiệp - nông thôn” mà Chính phủ đang khuyến khích ưu đãi không (chưa kể đến đông đảo các đối tượng thu nhập thấp khác)?

Do vậy, thật khó gọi đó là “nhân nghĩa”. Đã không “nhân nghĩa”, tức là tìm “lợi”. Tìm lợi thì cũng phải tìm lợi trong nhân nghĩa, tức là tìm lợi cho quảng đại xã hội để có được sự “tâm phục, khẩu phục” của đa số nhân dân.

Ví như, ít nhất, trước khi tăng phí, tăng giá, phải trả lời được hai câu hỏi sau đây:

1. Tăng phí, tăng giá thì ai khổ nhất?

Nếu thấy người khổ nhất là đông đảo đồng bào nghèo khó của mình, thì đừng làm. Và, có thể, chỉ nên thu phí, tăng giá, đối với những người có “thu nhập cao” thôi.

2. Từ thời đổi mới, ta đã vay nước ngoài rất nhiều, dân ta sẽ còn phải trả nợ lâu dài. Giờ có nên bắt họ trả thêm cái “nợ nóng”, khi tăng phí, tăng giá không?

Nếu lại thấy người khổ nhất là đông đảo đồng bào nghèo khó của mình, thì đừng làm. Và, tốt nhất là quay sang cải cách hành chính, giảm chi tiêu công; cải cách quản lý để các doanh nghiệp lớn của nước ta không còn thua lỗ nhiều nghìn tỉ đồng như trước và nay nữa, rồi lấy cái đó mà bù phí, bù giá cho dân.

Làm thế được, mới là nhân nghĩa, là lợi lâu dài, căn bản cho cả xã hội. Ngược lại, chỉ còn là “lợi” kiểu “ăn cắp gà” mà Mạnh Tử đã nói mà thôi.

 ĐỖ TRUNG LAI

 
Designed by TLO