Trang chủ Ký ức chiến tranh Kỷ niệm về chiến trận “Mậu Thân” trong ký ức các nhạc sĩ

THÔNG TIN VỀ HOẠT ĐỘNG CỦA CCB TP.HCM

QUẢNG CÁO


 

“Mậu Thân” trong ký ức các nhạc sĩ
Thứ ba, 13 Tháng 3 2018 09:03

Nhạc sỹ  VŨ THÀNH

Nhạc sỹ - Đại tá Vũ Thành nguyên Trưởng đoàn Văn công Quân giải phóng, nguyên Trưởng đoàn Nghệ thuật Quân khu 7, bồi hồi ôn lại những kỷ niệm về Cuộc tổng tấn công và nổi dậy Mậu Thân 1968: “Cuộc tổng tấn công và nổi dậy năm 1968 là một cuộc tấn công toàn diện trên các chiến trường.

Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng gặp mặt các trí thức, văn nghệ sỹ dịp Tết Mậu Tuất 2018, kỷ niệm 50 năm cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968

Chúng ta đã có sự chuẩn bị lâu dài về nhiều mặt. Nói về quân sự, đã có các tướng lĩnh phát biểu. Riêng tôi chỉ nói về mặt trận văn hóa nghệ thuật. Lúc bấy giờ ở Nam Bộ có hai đoàn văn công chủ lực là Đoàn Văn công Giải phóng của Trung ương Cục và Đoàn Văn công Quân giải phóng của quân đội.

Nhạc sĩ Vũ Thành

Sau hội nghị anh hùng thi đua cuối năm 1967, Bộ chỉ huy Miền đã giao cho các tư lệnh mặt trận những trận đánh lớn vào năm 1968. Đoàn Văn công Quân giải phóng nhận nhiệm vụ chuẩn bị đi phục vụ các chiến trường. Nhạc sỹ Xuân Hồng – Trưởng đoàn Văn công Quân giải phóng có nhiệm vụ đưa Đoàn Văn công từ chiến trường ra Bắc và đi biểu diễn khắp các nước trên thế giới. Đây là một sự phối hợp tài tình giữa ngoại giao và quân sự của các nhà lãnh đạo. Sau khi anh Xuân Hồng ra Bắc, tôi được giao nhiệm vụ thay anh làm Trưởng đoàn Văn công Quân giải phóng. Tôi có nhiệm vụ phải chuẩn bị các tác phẩm âm nhạc mới, các điệu múa, tiểu phẩm, để phục vụ bộ đội sau khi các mặt trận lớn mở ra. Tôi đã sáng tác được 2 ca khúc mới là “ Chào miền Nam thắng lớn” và “Bài ca những người tải hàng ”. Lúc bấy giờ muốn chuyển lương thực, vũ khí vào chiến trường miền Trung và Nam Bộ, chúng ta đã phải dùng nhiều phương tiện như ô tô, tàu thuyền và bằng cả sức người. Xuyên dọc dãy Trường Sơn hùng vĩ là hàng trăm đoàn dân công với hàng ngàn bà con các dân tộc Tây Nguyên. Họ đầu trần chân đất, gùi thồ đạn pháo trèo đèo lội suối, băng băng tiến về phía trước. Có thể ví chim bay cũng không kịp họ, dù trên vai mang nặng. Ngày lại ngày đi dưới mưa bom. Khi giặc Mỹ còn, họ vẫn còn đi tải đạn cho đến ngày chiến thắng. Khi chiến dịch tổng tấn công Mậu Thân 1968 nổ ra, Đoàn Văn công Quân giải phóng của chúng tôi được chia làm nhiều tốp bám sát xung quanh Sài Gòn như các phân khu 1,2,3,4 để phục vụ bộ đội trước giờ xuất phát. Những tiếng hát, lời ca, điệu múa của chúng tôi đã tiếp thêm sức mạnh cho bộ đội và chiến sĩ Giải phóng quân chiến thắng  kẻ thù.

 

Nhạc sỹ TRƯƠNG TUYẾT MAI

Khi nói về Cuộc tổng tấn công và nổi dậy Mậu Thân 1968 , Nhạc sĩ Trương Tuyết Mai, tác giả ca khúc “Huế, tình yêu của tôi” xúc động nhớ lại: “Lúc Chiến dịch Mậu Thân 1968 nổ ra, tôi đang công tác tại một cơ quan mật của Ban Tuyên huấn Trung ương Cục. Đó là cơ quan có nhiệm vụ thực hiện các tin tức và các tác phẩm văn nghệ từ chiến trường gửi ra. Trong không khí cả nước sục sôi hướng về cuộc tổng tấn công ở miền Nam, đơn vị của chúng tôi đã làm việc quên ngày quên đêm và hoàn thành thật nhanh các tác phẩm của các nhạc sỹ từ chiến trường gửi ra, để nhanh chóng đưa lời ca tiếng hát phục vụ các chiến sĩ ngoài mặt trận. Cả nước bấy giờ đều hướng về cuộc tổng tấn công ở miền Nam. Bên cạnh các tác phẩm từ miền Nam gửi ra, các nhạc sỹ ở miền Bắc đã viết rất nhanh và rất kịp thời các ca khúc mới như: “Bão nổi lên rồi” của Trọng Bằng, “Sài Gòn quật khởi” của Hồ Bắc, “Chào anh giải phóng quân - Chào mùa xuân đại thắng” của Hoàng Vân và nhiều tác phẩm của các nhạc sỹ khác. Lúc bấy giờ tôi là diễn viên thổi sáo tây trong dàn nhạc Đài Phát thanh Giải phóng và cũng là người trực tiếp làm nhiệm vụ thực hiện các tác phẩm âm nhạc từ miền Nam gửi ra. Trong không khí náo nức vui mừng ai cũng nghĩ mình sắp được trở về quê hương, đất nước sắp được giải phóng. Tôi lúc đó chỉ mới 25 tuổi và rất đam mê sáng tác. Tôi đã ghi lại những chiến công của quân dân ta trong chiến dịch Mậu Thân 1968 qua chùm ca khúc: “Thừa thắng ta đi”, “Xe ta ơi lên đường”, “Ơi anh giao liên”, “Tiếng hát nữ pháo binh Long An”, “Võ Thị Thắng nụ cười chiến thăng”. Thật vui mừng vì chùm ca khúc đầu tay của tôi đã được Đài TNVN và Đài Phát thanh Giải phóng dàn dựng thu thanh và phát sóng liên tiếp trong những ngày sau đó.

Nhân kỷ niệm 50 năm tổng tấn công và nổi dậy Mậu Thân 1968, tôi hồi tưởng lại và vô cùng xúc động nhớ lại không khí làm việc lúc bấy giờ . Không khí mà toàn dân ta đều một lòng hướng về Cuộc tổng tấn công Mậu Thân 1968”.

 

Nhạc sỹ LƯ NHẤT VŨ

Ông là người Sài Gòn-Chợ Lớn. Khán thính giả trong cả nước rất yêu thích các ca khúc của ông: “Hãy yên lòng mẹ ơi”, “Bên tượng đài Bác Hồ”, “Khúc hát người đi khai hoang”… và đặc biệt là ca khúc “Cô gái Sài Gòn đi tải đạn”. Khi được hỏi những kỷ niệm sâu sắc của ông về Cuộc tổng tấn công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968, nhạc sỹ Lư Nhất Vũ phấn khởi trả lời : “Khi chiến dịch Mậu Thân 1968 nổ ra, tôi 32 tuổi. Nhiều người đã tưởng tôi viết ca khúc “Cô gái Sài Gòn đi tải đạn”  ngay trên đường phố Sài Gòn. Nhưng tôi đã viết ca khúc này trên đường phố Khâm Thiên của Hà Nội.

Sáng Mùng 1 tết Mậu Thân 1968, tôi đi họp đồng hương Sài Gòn – Chợ Lớn tại Hà Nội, thì nghe mọi người truyền tai nhau là Đài Phát thanh đã đưa tin tổng tấn công lớn ở các đô thị miền Nam. Ai nấy đều sửng sốt, nổi da gà và rưng rưng muốn khóc. Xem đây là một chuyện long trời lở đất. Hai hôm sau, các ca khúc hát về tổng tấn công ở Sài Gòn, Huế, Đà Nẵng phát trên làn sóng của Đài TNVN và Đài Phát thanh Giải phóng. Một niềm vui và xúc động nghẹn ngào không sao tả nổi. Lúc đó tôi đang công tác ở Phòng Ca múa chuyên nghiệp Vụ Âm nhạc và Múa. Tôi được trưng dụng qua bộ phận chi viện cho miền Nam và có nhiệm vụ đi tuyển diễn viên ở các đoàn văn công Tây Bắc, Việt Bắc và nhiều tỉnh thành khác, theo yêu cầu của Ban Tổ chức Trung ương và Ban Thống nhất Trung ương, để bổ sung cho Văn công Sư đoàn 330, đồng thời khôi phục Đoàn Văn công Tây Nguyên, để chuẩn bị đi phục vụ tổng tấn công ở miền Nam. Sau tổng tấn công đợt 1, một số phóng viên ở Thông tấn xã Việt Nam  đã đem nhiều hình ảnh và các thước phim quay được ra Bắc. Khi chiếu các thước phim đó lên, tôi thấy các cô gái trẻ đẹp như những bông hoa. Họ là học sinh, sinh viên, thợ dệt, tiểu thương, buôn gánh bán bưng ở Sài Gòn, thoát ly gia đình ra chiến khu và tham gia các đoàn dân công hỏa tuyến. Buổi sáng ở căn cứ khi các cô thức dậy, nghe tiếng chim hót véo von, tiếng suối chảy róc rách, cuộc sống thật đẹp và thanh bình. Nhưng chỉ sau ít phút, các thiếu nữ trẻ trung tràn đầy sức sống, thon thả mảnh mai trong những chiếc áo bà ba thắt đáy lưng ong đã thoăn thoắt bước ra khỏi lán trại, nghiêng người vác những quả đạn  pháo nặng trĩu lên vai, hăm hở tiến ra mặt trận. Cảm phục trước tinh thần yêu nước dũng cảm của các cô gái dân công hỏa tuyến, tôi đã sáng tác ca khúc để dành tặng riêng họ. Báo Nhân Dân đã đăng ca khúc này với tựa đề: “Đội nữ tự vệ Sài Gòn”. Sau đó tôi đến Đài TNVN gặp nhạc sỹ Lê Lôi và Triều Dâng. Tất cả đều thống nhất đặt tên cho tác phẩm của tôi là: “Cô gái Sài Gòn đi tải đạn”. Tối ngày 01/09, CLB Âm nhạc giới thiệu ca khúc mới của Đài TNVN đã trân trọng giới thiệu 3 ca khúc: “Tiếng đàn Ta lư” của Huy Thục, “Chiến thắng cầu Chữ Y” của Ca Lê Thuần và “Cô gái Sài Gòn đi tải đạn” của tôi. Thật bất ngờ, ca khúc “Cô gái Sài Gòn đi tải đạn” sau đó được dạy hát và phát liên tục trên Đài TNVN. Sinh viên các thành phố lớn như Huế, Đà Nẵng, Sài Gòn đã thu thanh được và phổ biến rộng rãi khắp nơi. Đi đâu tôi cũng nghe mọi người hát “chim kêu” và các chiến sĩ giải phóng quân đã đặt tên cho tôi là nhạc sỹ “chim kêu” . Đầu năm 1970 trước khi đi B, tôi được xem bộ phim “Đường ra phía trước”  của đạo diễn Hồng Sến. Tôi thấy các cô gái Sài Gòn vác từng thùng đạn pháo chạy băng băng trên đường dưới pháo sáng của quân thù. Điều ngạc nhiên là tiết tấu của âm nhạc trùng khớp với bước chân của các cô gái chạy băng băng tiến ra mặt trận cùng tiếng hát “Sài Gòn đó đang chờ ta tải đạn về”.

Cuộc tổng tấn công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 là ý chí và niềm tin của dân tộc ta, là thắng lợi to lớn về chiến lược của Đảng ta. Trong chiến  công chung của cả dân tộc, có chiến công riêng của các văn nghệ sỹ (nhạc sỹ, ca sỹ, nhà văn, nhà báo, nhà thơ, họa sy). Những người con ưu tú của dân tộc đã góp phần làm nên thắng lợi to lớn của Tổng tấn công và nổi dậy mùa xuân 1968.

ĐỨC CẦN

 
Designed by TLO