Trang chủ Thông Tin Tổng Hợp Khi cách mạng công nghiệp 4.0 đã phả hơi nóng vào sau gáy

THÔNG TIN VỀ HOẠT ĐỘNG CỦA CCB TP.HCM

QUẢNG CÁO


 

Khi cách mạng công nghiệp 4.0 đã phả hơi nóng vào sau gáy
Thứ sáu, 02 Tháng 2 2018 11:12

Một vài năm gần đây người ta nói nhiều đến Cách mạng công nghiệp lần thứ Tư, mà ngắn gọn là CMCN 4.0. Vậy CMCN 4.0 là gì?

CMCN 4.0 là dựa trên nền tảng công nghệ số và tích hợp tất cả các công nghệ thông minh để tối ưu hóa quy trình, phương thức sản xuất; nhấn mạnh những công nghệ đang và sẽ có tác động lớn nhất là công nghệ in 3D, công nghệ sinh học, công nghệ vật liệu mới, công nghệ tự động hóa, người máy. Cuộc CMCN 4.0, là xu hướng hiện tại của tự động hóa và trao đổi dữ liệu trong công nghệ sản xuất. Nó bao gồm các hệ thống mạng vật lý, mạng Internet kết nối vạn vật và điện toán đám mây…

CMCN 4.0 tác động gì đến Việt Nam?

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam trong một lần nói về cách mạng công nghiệp 4.0  với sinh viên trường Đại học FPT

Theo rất nhiều báo cáo của các tổ chức quốc tế, Việt Nam sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức về chất lượng nguồn nhân lực như trình độ chuyên môn kỹ thuật của lao động còn thấp, chỉ chiếm hơn 20% lực lượng lao động; năng suất lao động thấp hơn nhiều nước trong khu vực ASEAN. Với CMCN 4.0 thì Việt Nam là nước chịu tác động mạnh mẽ nhất. Dự đoán, sẽ có 74% số lao động ngành chế biến, chế tạo của Việt Nam có mức độ rủi ro cao, dễ bị thay thế do tự động hóa. Con số này cao hơn so với các nước trong khu vực như Phillipines (54%), Thái Lan (58%) và Indonesia (67%). Còn theo nghiên cứu của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), 86% lao động ngành dệt may, da giầy của Việt Nam sẽ mất việc trong vòng 15 năm tới. Các con số được đưa ra cũng cho thấy, các ngành nào mà chỉ làm công việc lắp ráp, giản đơn, lao động giá rẻ thì rất dễ bị thay thế bởi robot. Mà những ngành này lại chiếm tỷ lệ lao động tương đối cao tại thị trường Việt Nam.

Thị trường lao động Việt Nam đang đứng trước nhiều thách thức của cách mạng 4.0

Hiện cả nước có khoảng 54 triệu lao động, nhưng có tới gần 70% làm việc phi chính thức, lao động chân tay. Nếu không có sự chuẩn bị nhằm nâng cao chất lượng, kỹ năng nghề, nhiều khả năng sẽ bị robot thay thế trong CMCN 4.0. Trong số 2,8 triệu công nhân lao động trong khu công nghiệp, có đến 80% lao động chưa qua đào tạo, làm công việc giản đơn, có nguy cơ bị máy móc thay thế.

Khi tự động hóa thay thế lao động chân tay trong nền kinh tế, khi robot thay thế con người trong nhiều lĩnh vực, hàng trăm ngàn lao động có thể rơi vào cảnh thất nghiệp. Với ưu điểm làm việc 24/24, không cần trả lương, đóng thuế, bảo hiểm của robot thực sự là mối đe dọa đến sự tương quan trong việc sử dụng lao động là người thật hay người máy. Đó chính là mặt trái của CMCN 4.0 mà tất cả mọi tính toán phải tính đến, bởi nó có thể phá vỡ thị trường lao động.

Tuy nhiên, Việt Nam lại có những yếu tố quan trọng cho cuộc cách mạng lần này, đó là tỉ lệ dân số và doanh nghiệp sử dụng Internet cao: khoảng 54% dân số, đứng thứ 5 ở khu vực Châu Á – Thái Bình Dương; tỉ lệ dân số sử dụng điện thoại thông minh đạt 55%. Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 cũng được coi là cơ hội của những nước đi sau như Việt Nam.

“Cách mạng công nghiệp 4.0 là cơ hội thực hiện khát vọng phồn vinh của dân tộc nên chúng ta không thể bỏ lỡ. Cần dũng cảm từ bỏ mô hình quản lý cũ, cách làm cũ để thích ứng với CMCN 4.0, phát triển đất nước. Chúng ta hãy cùng nỗ lực biến khát vọng thịnh vượng quốc gia, dân tộc thành hành động cụ thể, chuyển hóa những sáng tạo thành giá trị gia tăng, tạo việc làm và dịch vụ mới cho Việt Nam”. Đó là phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tại Hội thảo Triển lãm quốc tế “Phát triển công nghiệp thông minh - Smart Industry World 2017” ngày 5/12/2017 ở Hà Nội.  

Tại hội thảo, Thủ tướng nêu 3 vấn đề để đại biểu trao đổi, thảo luận. “Việt Nam đang ở đâu?” Thủ tướng nói và mong muốn các đại biểu tập trung đánh giá thực trạng của nền kinh tế Việt Nam trên phương diện ứng dụng công nghệ mới, phát triển công nghiệp thông minh. Hai là, các nước đang làm gì? Thủ tướng đề nghị các đại biểu chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về phát triển kinh tế số, công nghiệp thông minh, đặc biệt là những nước có điều kiện tương đồng với Việt Nam như Trung Quốc và các nước ASEAN; trong đó nêu rõ những bài học kinh nghiệm và điều kiện áp dụng. Ba là, Việt Nam cần làm gì để phát triển thành công nền kinh tế số, công nghiệp thông minh? Thủ tướng đề nghị tập trung đề xuất, kiến nghị cụ thể về chiến lược, định hướng và giải pháp phát triển kinh tế số, công nghiệp thông minh ở Việt Nam thời gian tới, trong đó chú trọng tính hiệu quả, khả thi, phù hợp với điều kiện thực tế.

Chính phủ đã quyết liệt vào cuộc. Tuy nhiên, tình trạng trên nóng dưới nguội vẫn là một thực tế buồn ở nước ta.

Theo khảo sát gần đây, có 55% doanh nghiệp đánh giá cuộc CMCN 4.0 sẽ có tác động rất lớn đến nền kinh tế Việt Nam; 23% đánh giá tác động bình thường; 11% đánh giá không tác động lắm và 10% đánh giá không tác động; còn 6% thì nói không biết. Về chiến lược, có đến 79% doanh nghiệp trong số này trả lời rằng họ chưa làm gì để đón sóng cuộc CMCN 4.0; có 55% doanh nghiệp cho biết đang tìm hiểu, nghiên cứu; 19% doanh nghiệp đã xây dựng kế hoạch; và chỉ có 12% doanh nghiệp đang triển khai.

Đối với các doanh nghiệp không quan tâm đến CMCN 4.0 thì 67% doanh nghiệp cho hay họ không thấy liên quan và ảnh hưởng nhiều đến doanh nghiệp; 56% cho rằng lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp không bị tác động nhiều; 76% doanh nghiệp cho rằng chưa hiểu rõ bản chất cuộc CMCN 4.0. Trong khi đó, có đến 54% chưa có nhu cầu quan tâm.

Khi mà cuộc CMCN 4.0 đã phả hơi nóng vào sau gáy rồi mà phần lớn các doanh nghiệp ở ta vẫn dửng dưng xem như chuyện của nhà người khác.

Khi mà robot được trang bị trí tuệ nhân tạo trở thành robot đầu tiên được cấp quyền công dân ở Arab Saudi; khi mà trí tuệ thông minh (AI), công nghệ robot (robotics), internet vạn vật, vận chuyển không người lái, công nghệ in 3D, công nghệ nano, công nghệ sinh học, khoa học vật liệu, lưu trữ năng lượng, máy tính quantum và các công nghệ mới khác đã trở thành sức nóng của cả thế giới mà ở ta phần lớn vẫn dửng dưng. Một sự lo ngại thật sự.

“Mau với chứ, vội vàng lên với chứ”. Chả biết tự dưng câu thơ tình nổi tiếng của thi sĩ Xuân Diệu sao lúc này lại bức thiết đến thế. CMCN 4.0 đang tiến với tốc độ vũ bão không chờ một ai cả. Chỉ chút chậm chân là cơ hội không bao giờ trở lại. Cơ hội và thách thức vô cùng to lớn. Hoặc là tất cả, hoặc không là gì cả.   

                   

TRẦN HÙNG

 
Designed by TLO