Trang chủ Tư liệu - truyền thống Tư liệu chiến tranh “Anh chàng cổ lỗ sĩ” vạch mặt B-52!*

THÔNG TIN VỀ HOẠT ĐỘNG CỦA CCB TP.HCM

QUẢNG CÁO


 

“Anh chàng cổ lỗ sĩ” vạch mặt B-52!*
Thứ bảy, 30 Tháng 12 2017 20:07

Người đặt tên một loại rađa là “anh chàng cổ lổ sĩ” là Thiếu tướng Nguyễn Xuân Mậu (sau là Trung tướng), nguyên Phó chính ủy Quân chủng Phòng không - Không quân. Trong hồi ký “Bảo vệ bầu trời” do Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân phát hành năm 1982, ở trang 304, ông viết: “Rõ ràng, dù phương tiện chiến tranh có phát triển hiện đại đến đâu, đôi khi một biện pháp thô sơ cũng góp phần làm nên chiến thắng. Xuất phát từ suy nghĩ như thế đồng chí Phan Thu đã mạnh dạn đề xuất với Bộ Tư lệnh Quân chủng cho sử dụng loại rađa thuộc thế hệ sắp đưa vào bảo tàng, dùng để bắt B-52. Và kết quả thật bất ngờ! Trong chiến dịch 12 ngày đêm, chính loại máy này đã bắt được B-52 dễ dàng hơn các loại máy khác, bởi 2 lẽ:

Cán bộ, chiến sĩ Đại đội Ra đa 45 tham gia Chiến dịch Phòng không bảo vệ Hà Nội, tháng 12 năm 1972 - Ảnh: tư liệu

Một là, trong khi nghiên cứu chế tạo máy gây nhiễu, những nhà khoa học Mỹ đã không đếm xỉa gì đến cái “anh chàng cổ lỗ sĩ” ấy.

Hai là, đây mới là chủ yếu - rằng chúng ta đã biết sắp xếp cho anh chàng này đứng đúng vị trí của mình (đúng như thế nào - đó là điều bí mật quận sự, mong bạn đọc thông cảm) nên mắt thần của anh chàng lạc hậu đó đã sáng trở lại, dễ dàng rọi lên tận chín tầng mây vạch nhiễu, nhìn rõ B-52 để báo cho tên lửa ta tiến công chúng”.

Đài rađa đó, cái “anh chàng cổ lỗ sĩ” đó, có tên là rađa K8-60 trang bị cho pháo Phòng không  tiểu cao 57 mm. Anh Nguyễn Xuân Mậu  thi vị hóa, gọi nó là anh chàng “cổ lỗ sĩ” chứ thực ra nó là loại hiện đại thời bấy giờ, nó còn hiện đại hơn cả rađa COH-9A vì nó chính là rađa COH-9A nhưng có thêm một tần số làm việc ở dải sóng 3cm.

Hiện nay không còn yếu tố bí mật nữa, tôi xin được trình bày đôi nét về đề tài cải tiến lắp truyền phần tử mục tiêu từ rađa K8-60 sang đài điều khiển tên lửa SAM-2.

Việc chuẩn bị đánh B-52 đã được Quân chủng Phòng không - Không quân bắt đầu từ năm 1968, tuy thời gian này, máy bay B-52 chưa ra đánh phá miền Bắc Việt Nam. Việc trinh sát, phân tích nhiễu B-52 cũng được tiến hành ngay từ khi trong tay chúng ta chưa có một xác máy bay B-52 nào để đối chứng chính xác về các thiết bị trinh sát và gây nhiễu trên máy bay B-52. Nhưng qua kết quả trinh sát nhiễu suốt từ năm 1968 đến năm 1970 của Đại đội trinh sát nhiễu bố trí ở Cà Ròn Km54 đường 20, khi B-52 vào đánh các trọng điểm trên tuyến đường 559, chúng tôi phát hiện B-52 không gây nhiễu đối với các rađa của lực lượng phòng không mặt đất làm việc ở dải sóng 3cm. Trong khi đó, trang bị của chúng ta lại có một loại rađa pháo làm việc ở dải sóng đó. Phát hiện đúng sơ hở này của Mỹ, Phòng Nghiên cứu Kỹ thuật đã đề xuất một đề tài cải tiến kỹ thuật để giúp rađa tên lửa SAM-2 chống nhiễu B-52. Việc ghép hai loại rađa phải đảm bảo chính xác về phần tử mục tiêu, thuận tiện trong thao tác và không làm ảnh hưởng đến các chế độ làm việc của bộ khí tài tên lửa. Tôi được giao chỉ đạo và phát triển đề tài cải tiến này, có sự tham gia của các anh: Hoàng Văn Khoa, Hoàng Thế Kỳ, Nguyễn Văn Tham, Nguyễn Quý Quốc, Trịnh Ngọc Xiển, La Văn Sàng. Họ đều là các kỹ sư của phòng Nghiên cứu Kỹ thuật, Cục kỹ thuật Quân chủng Phòng không - Không quân.

Nội dung cải tiến được lắp ở 3 nơi: trong xe rađa K8-60, trong xe điều khiển (IIA) và trên nóc xe thu phát (xe YA) của SAM-2. Việc truyền phần tử được tự động, thông qua hệ thống selsyn phát, selsyn thu và selsyn biến thế.

Trung tướng PHAN THU**

*Trích “Cuộc đối đầu không cân sức” do NXB Trẻ ấn hành năm 2014.
** Thứ trưởng Bộ Quốc phòng. Lúc đánh B52 là Trưởng Phòng nghiên cứu Khoa học quân sự Bộ Tham mưu Quân chủng PK-KQ; được phong danh hiệu AHLLVT ngày 25/8/1970.

 

 
Designed by TLO