Trang chủ Tiếng nói Cựu chiến binh CƠ CHẾ ĐẶC THÙ CHO TP.HỒ CHÍ MINH: Cốt lõi là vấn đề ngân sách

THÔNG TIN VỀ HOẠT ĐỘNG CỦA CCB TP.HCM

QUẢNG CÁO


 

CƠ CHẾ ĐẶC THÙ CHO TP.HỒ CHÍ MINH: Cốt lõi là vấn đề ngân sách
Thứ tư, 22 Tháng 11 2017 14:06

Tại kỳ họp cuối năm 2017 của Quốc hội lần này, có một nội dung bàn thảo là,  Quốc hội sẽ ban hành nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP.HCM.

Đây là một việc cần thiết, bởi sau  5 năm thực hiện Nghị quyết số 16-NQ/TW (10/8/2012) về “Phương hướng, nhiệm vụ phát triển TP.HCM đến năm 2020”, bên cạnh mặt tích cực cũng đã cho thấy cái đầu tàu kinh tế cả nước này đang phải “mặc chiếc áo chật” ,dẫn đến một số mặt bị chậm lại, thậm chí tụt hậu.

Một cảnh tắc nghẽn thường gặp ở TP.HCM do hạ tầng giao thông không đáp ứng kịp sự phát triển của TP

Những số liệu đã công bố cho thấy giai đoạn từ 2011-2015, GDP của TP.HCM tăng trung bình 9,6% /năm, gấp 1,65 lần cả nước; thu nhập bình quân tính trên đầu người  đạt 5.122 USD, gấp 2,37 lần bình quân cả nước. TP vẫn giữ vị trí là địa phương đóng góp lớn nhất  vào quy mô nền kinh tế và thu ngân sách quốc gia (riêng năm 2016 đóng góp 21,6% GDP và 27,8% tổng thu ngân sách của cả nước). Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu quan trọng nói trên, TP.HCM đã bộc lộ một số hạn  chế, yếu kém,  nhất là về cơ sở hạ tầng giao thông đô thị, y tế, tình trạng ngập nước, tắc đường, tệ nạn xã hội còn nặng nề, phức tạp… Thậm chí có những ý kiến các bộ ngành cho rằng, cơ sở hạ tầng giao thông của TP từ chỗ đứng đầu nay đang kém xa so với siêu đô thị đi sau là Hà Nội? (Tất nhiên, ý kiến này mới nói về thực trạng mà không đề cập nguyên  nhân chính là trong khi Hà Nội  được đầu tư rất lớn, gồm cả thông qua các bộ, ngành thì TP.HCM phải tự xoay sở trong điều kiện ngân sách hạn hẹp, như năm 2017 bị điều tiết tới 82% về Trung ương).

Thực tế, vấn đề cần ban hành một nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù cho TP.HCM không phải  là câu chuyện mới. Những năm gần đây, TP.HCM liên tục kiến nghị Trung ương cần có cơ chế, chính sách mà nhiều chuyên gia ví rằng như “nới chiếc áo chật” cho lớn nhất nước phát  triển vì cả nước, bao gồm cả nội dung đề nghị xây dựng mô hình chính quyền đô thị, mở rộng phân cấp phân quyền… Tuy nhiên, với nguyên tắc quốc gia thống nhất, những vấn đề về mô hình chính quyền đô thị, phân cấp quản lý hành chính – kinh tế … còn phải được  tiếp tục nghiên cứu, thí điểm và nếu có chủ trương cũng phải sửa đổi nhiều luật, thậm chí cả Hiến pháp nên kiến nghị của TP.HCM và Chính phủ với Quốc hội lần này chỉ tập trung xung quanh lĩnh vực thu chi ngân sách, giải pháp tạo nguồn vốn đầu tư  và nâng thu nhập tiền lương cho cán bộ công chức nơi có năng suất lao động cao gấp 2,7 lần cả nước (riêng NSLĐ khối doanh nghiệp cao hơn tại Hà Nội 14,7%, Đông Nam bộ 16% và Đồng  bằng sông Hồng 34,6%) cũng như một số vấn đề về phân cấp phân quyền trong quy hoạch, quyết định đầu tư, quản lý tài sản … để tạo nguồn lực phát triển. Đó cũng chính là những lĩnh vực, vấn đề đang thực sự nổi cộm nhất,  cấp thiết nhất. Thật vậy, theo dự báo,  với việc tỉ lệ tổng chi ngân sách tính trên tổng thu địa bàn hàng năm bị giảm mạnh (từ 23% năm 2016 xuống chỉ còn 18,2% năm 2017), nếu không được điều chỉnh tăng lên thì dự báo tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân từ 9,62 % trong  5 năm  2011-2015 của TP.HCM sẽ bị giảm mạnh chỉ còn khoảng 6,72% trong giai đoạn  2016-2020 và 6,36% trong những năm 2026-2030. Không chỉ vậy, lý do cần  điều chỉnh tỉ lệ điều tiết (để lại) cho ngân sách TP.HCM còn ở chỗ đang có khoảng chênh quá lớn với siêu đô thị thứ 2 của nước ta là Hà Nội. Tính bình quân theo dự toán ngân sách 2017, nếu thu ngân sách tính trên đầu người ở Hà Nội là 27,9 triệu đồng (thực tế còn thấp hơn do theo luật định, nhiều tập đoàn, tổng công ty phải đưa khối lượng lớn  thuế thu nhập phát  trong cả nước về nộp tại thủ đô) nhưng được hưởng chi  bình quân 10,9 triệu  đồng /người thì với TP.HCM con số tương ứng là thu 41,9 triệu và chi chỉ 7,6 triệu. Về vấn đề này, để tạo điều kiện cho TP có vốn động lực tiếp tục phát triển nhanh, giữ vững vị trí đầu tàu kinh tế của cả nước, TP.HCM đã kiến nghị Trung ương xem xét nâng tỉ lệ điều tiết (để lại) cho ngân sách TP so với tổng thu ngân sách trên địa bàn từ mức 18,2% năm 2017 lên 31%.

Trên cơ sở kiến nghị của TP.HCM và nhiều chuyên gia, sau nhiều cuộc khảo sát, làm việc của lãnh đạo Trung ương  và các bộ ngành với địa phương, cơ chế chính, sách đặc thù cho TP.HCM được Chính phủ trình Quốc hội gồm những  nội dung chính  như:  cho TP được quyền quyết định chủ trương đầu tư với các dự án nhóm A (sử dụng ngân sách TP), mức thu nhập bình quân tăng thêm của cán bộ công chức, chuyên gia, nhà khoa học, tài năng đặc biệt ..  và về chuyển quyền sử dụng đất lúa từ 10 ha trở lên. TP.HCM được hưởng 50% khoản thu tiền sử dụng đất khi bán tài sản nhà nước gắn liền với tài sản trên đất; được hưởng số thu từ cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước (do TP quản lý), thu từ thoái vốn nhà nước tại các tổ chức kinh tế mà TP làm đại diện chủ sở hữu; được quyết định một số vấn đề về phí, thí  điểm thu thuế tài sản … Cơ chế, chính sách  đặc thù dự kiến cũng bao gồm việc TP.HCM được sử dụng nguồn thực hiện cải cách tiền lương còn dư của ngân sách cấp TP đề đầu tư cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội; được vay vốn thông qua phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, vay từ các tổ chức tài chính trong nước , từ nguồn Chính phủ vay nước ngoài (nhưng không vượt quá 90% số thu ngân sách TP)...

Quốc hội đã tiến hành thảo luận về cơ chế, chính sách đặc thù cho TP.HCM do Chính phủ trình và tất nhiên có những ý kiến khác nhau. Tuy còn phải  chờ Nghị quyết chính thức của Quốc hội nhưng cán bộ và nhân  dân thành phố mang tên Bác tin rằng, việc ban hành cơ chế chính sách chính đáng, cần thiết này sẽ  được thực hiện và  triển khai ngay từ đầu năm 2018 tới.

Bởi nói như Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân: “Đã là đầu tàu kinh tế của cả nước, vùng động lực mà đi chậm thì các toa sau đi chậm theo. Cho nên, quy định cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP.HCM không phải chỉ cho TP mà cho cả nước. Phải  tiếp cận ở nhận thức như vậy, chúng ta mới thoát ra được vấn đề này”.

 

NGUYỄN VĂN HÙNG

 
Designed by TLO