Trang chủ Tư liệu - truyền thống Tư liệu chiến tranh CHIẾN DỊCH HỒ CHÍ MINH: Kết thúc 20 năm cuộc chiến tranh chống Mỹ

THÔNG TIN VỀ HOẠT ĐỘNG CỦA CCB TP.HCM

QUẢNG CÁO


 

CHIẾN DỊCH HỒ CHÍ MINH: Kết thúc 20 năm cuộc chiến tranh chống Mỹ
Thứ ba, 25 Tháng 4 2017 10:46

Giai đoạn cuối cùng của cuộc chiến tranh, tại Sài Gòn, địch bố trí nhiều lực lượng khống chế các đường và cầu lớn dẫn vào thành phố từ mọi hướng nhưng chúng không cưỡng được sự sụp đổ hoàn toàn.

Hướng Đông, chúng bố trí Sư đoàn 18 (sau này còn tăng thêm). Lúc cao nhất lên 9 trung đoàn, lữ đoàn bộ binh, lính dù, lính thủy đánh bộ, 4 trung đoàn thiết giáp án ngữ các con đường số 1 và đường số 15 ở các khu vực Xuân Lộc, Biên Hòa, Long Bình và Long Thành - Bà Rịa.

Bộ Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh thời khắc trưa ngày 30/4/1975

Hướng Bắc, có Sư đoàn bộ binh số 5 và 1 trung đoàn thiết giáp bố trí dọc theo đường số 13 ở khu vực Lai Khê, Bến Cát, Thủ Dầu Một.

Hướng Bắc, do Sư đoàn bộ binh số 25, 1 liên đoàn biệt động, 1 trung đoàn thiết giáp phòng ngự dọc theo dường số 22 và đường số 1 ở các khu vực Tây Ninh, Gò Dầu hạ, Trảng Bàng, Củ Chi, Hóc Môn. Sở Chỉ huy đặt tại Đồng Dù.

Hướng Tây Nam do sư đoàn bộ binh số 22 (tan rã từ Bình Định vào mới được khôi phục) phòng thủ dọc theo đường số 4 ở đoạn Bến Lức. Trên các hướng về Sài Gòn, địch bố trí vật chướng ngại để ngăn chặn bộ binh và xe tăng ta. Trung tâm Sài Gòn – Gia Định do một đơn vị lính dù, quân biệt động, thiết giáp, các lực lượng thuộc Biệt khu thủ đô phòng giữ, 3 sư đoàn không quân, trực tiếp chi viện cho các hoạt động tác chiến của chúng ở khu vực Sài Gòn – Gia Định. Phía Quân khu 4 của địch (vùng Đồng bằng Sông Cửu Long) đến lúc này địch còn 3 sư đoàn bộ binh của Quân đoàn 4, 1 sư đoàn không quân, 5 trung đoàn thiết giáp, 2 sư đoàn bộ binh số 7 và số 9 tập trung về tăng cường phòng thủ đường số 4 trên đoạn đường Tân An – Mỹ Tho hòng bịt cửa ngõ vào Sài Gòn từ phía tây.

Nhìn chung, tập đoàn phòng ngự lớn ở Sài Gòn Gia Định cũng như vùng đồng bằng Sông Cửu Long của địch tuy số lượng còn đông nhưng đã bị chia cắt, cô lập cao độ và sức chiến đấu đã kém sút hẳn, đặc biệt tinh thần thất bại lan rộng trong cả binh sĩ và sĩ quan. Bọn chỉ huy đầu sỏ đã giao động đến cực độ, mất lòng tin vào khả năng chống giữ của chúng và thất vọng vì Mỹ đã “ bỏ rơi”. Tướng Mỹ Uây – en cựu Tư lệnh quân viễn chinh Mỹ ở miền Nam được Nhà Trắng và Lầu Năm Góc phái đến Sài Gòn xây dựng kế hoạch phòng thủ và đốc thúc bọn tay sai cũng đã phải thú nhận tình hình quân sự của chính quyền Sài Gòn là tuyệt vọng!

17 giờ ngày 26/ 4/ 1975 chiến dịch Hồ Chí Minh bất đầu nổ súng, quân ta mở cuộc tiến công trên hướng Đông và Đông Nam Sài Gòn. Tiếp đó, tất cả các hướng đều nổ súng tiến công dồn dập mãnh liệt.

Trên hướng Đông, Quân đoàn 4 của ta đánh chiếm Chi khu quân sự Trảng Bom, Quân đoàn 2 chiếm Chi khu quân sự Long Thành, Trường Sĩ quan Thiết Giáp, Căn cứ Nước Trong, một bộ phận đánh chiếm Bà Rịa. Các đơn vị Đặc công chiếm ngay cầu Xa Lộ trên sông Đồng Nai và cầu Xa Lộ trên sông Sài Gòn. Pháo tầm xa ở Hiếu Liêm đánh tê liệt sân bay Biên Hòa buộc địch phải chuyển máy bay về sân bay Tân Sơn Nhất. Trên hướng Tây Nam, ta cắt đứt đường số 4 từ cầu Bến Lức đến ngã 3 Trung Lương, thu hút lực lượng các sư đoàn 7, 9, 22 ngụy, tạo điều kiện thuận lợi cho các hướng hoạt động. Binh đoàn 232 sử dụng 1 sư đoàn mở cửa đánh chiếm cầu ở An Ninh, Lộc Giang trên sông Vàm Cỏ để đưa lực lượng đột kích chủ yếu là Sư đoàn BB9 và binh khí kỹ thuật qua sông. Các trung đoàn độc lập 24 và 88 tiến về phía nam Quận 8 Sài Gòn.

Ở hướng Bắc, Quân đoàn 1 (thiếu Sư đoàn 308) diệt một số trận địa pháo địch, làm chủ đoạn đường số 16 để đưa lực lượng triển khai thọc sâu đã đứng cách phía bắc Thủ Dầu Một 7 km. Tại hướng Tây Bắc, Quân đoàn 3 trong một ngày đêm đã diệt 11 trong 18 trận địa pháo địch, cắt các đường số 22 và số 1, chặn các trung đoàn của Sư đoàn 25 ngụy từ Tây Ninh co về Đồng Dù, buộc một tiểu đoàn (Trung đoàn 50) ngụy phải đầu hàng. Một đơn vị Đặc công và Trung đoàn BB Gia Định đánh chiếm và làm chủ con đường vành đai Sài Gòn đoạn từ cầu Bình Phước đến Quán Tre và mở cửa các vật cản phía bắc sân bay Tân Sơn Nhất chuẩn bị cho binh đoàn chủ lực tiến công.

Hướng Đông và hướng Tây Bắc, quân địch chống cự quyết liệt để chặn ta chiếm căn cứ Nước Trong, Hố Nai nhằm không cho ta chia cắt Tây Ninh với Sài Gòn. Nhưng trước sức tiến công áp đảo và cách đánh hiểm của ta, địch đã không ngăn nổi được sự tan vỡ của toàn bộ hệ thống phòng ngự của chúng ở hai hướng này. Như vậy, là từ chiều 26 đến ngày 28 tháng 4 ta đã tiêu diệt một bộ phận quan trọng lực lượng địch trên tuyền phòng thủ vòng ngoài và siết chặt vòng vây tại vùng ven Sài Gòn.

Chiều 28 tháng 4 năm 1975, Tổng thống Trần Văn Hương từ chức,  Dương Văn Minh lên thay. Đúng chiều hôm ấy, một biên đội không quân gồm 5 chiếc máy bay A 37 (chiếm được của địch) cất cánh từ sân bay Thành Sơn (Phan Rang) bất ngờ ném bom sân bay Tân Sơn Nhất phá hủy một số máy bay, trong đó có một số máy bay Mỹ đang làm nhiệm vụ di tản. Trận  đánh phối hợp của không quân ta có tác động lớn đến chiến dịch đẩy địch đến một cơn hoảng loạn mới. Tình hình chính trị của địch ở Sài Gòn đã khủng hoảng cực kỳ trầm trọng. Bọn tướng lĩnh và ngụy quyền cao cấp tranh nhau chạy trốn ra nước ngoài. Hầu hết lực lượng địch tại Sài Gòn ở trong tình trạng hoảng loạn chưa từng có. Sau hai ngày tiến công như vũ bão (ngày 27 và 28 tháng 4) các cánh quân của ta đã thực hiện đúng kế hoạch. Địch cực kỳ hoang mang rối loạn. Bộ Tư lệnh Quân khu 3 Việt Nam Cộng hòa (ở Biên Hòa) đã tan rã.

Tối 28 tháng 4 năm 1975, Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh ra lệnh tổng công kích trên toàn bộ mặt trận. Vào sáng ngày 29 tháng 4, các cánh quân của ta cùng tiến vào trung tâm Sài Gòn.

5 giờ sáng ngày 29 tháng 4, các cánh quân của ta từ nhiều hướng đồng loạt đánh vào Sài Gòn. Với ưu thế áp đảo, quân ta ào ạt tiến công vừa bao vây tiêu diệt và làm tan rã bọn địch còn lại ở vòng ngoài, vừa nhanh chóng thọc sâu đánh chiếm 5 mục tiêu đã định ở bên trong. Trên những khu vực bộ đội chủ lực không tiến qua hoặc ven các trục đường mà các cánh quân lớn đánh lướt, thì lực lượng vũ trang địa phương cùng quần chúng cách mạng tại chỗ kịp thời nổi dậy, kêu gọi địch hạ vũ khí, đập tan bộ máy kìm kẹp của chúng giành chính quyền...

Trong buổi sáng 30 tháng 4, ngụy quyền Sài Gòn họp khẩn cấp các tổng trưởng ở dinh Độc lập. Tình hình địch ở Sài Gòn cực kỳ nguy ngập, buộc Tổng thống Dương Văn Minh phải đưa ra một tuyên bố xin ngừng bắn trên đài phát thanh Sài Gòn. Khi đó, 5 cánh quân lớn của ta đã tiến công vào 5 mục tiêu chủ yếu theo kế hoạch,

Quân đoàn 1 chiếm trung tâm hành quân Bộ Tổng Tham mưu và khu Bộ tư lệnh các binh chủng của địch. Quân đoàn 3 chiếm sân bay Tân Sơn Nhất và nhà làm việc của Bộ Tổng tham mưu. Quân đoàn 2 chiếm Dinh Độc lập, bắt gọn toàn bộ nội các mới của địch. Quân đoàn 4 chiếm Bộ Quốc phòng và Cảng Bạch Đằng, Đài Phát thanh.

Đoàn 232 chiếm Biệt khu Thủ đô và Tổng nha Cảnh sát.

Đúng 11 giờ 30 ngày 30/4/1975, cờ Cách mạng tung bay trên nóc nhà Phủ tổng thống ngụy quyền (Dinh Độc lập trở thành hợp điểm của các cánh quân giải phóng Sài Gòn). Với thắng lợi của chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử,  quân và dân ta đã đập tan toàn bộ bộ máy chiến tranh to lớn, hiện đại của chính quyền tay sai Mỹ ở miền Nam và quét sạch bộ máy ngụy quyền mà đế quốc Mỹ đã ra sức xây dựng hơn 20 năm. Ta giải phóng hoàn toàn 44 tỉnh ở miền Nam, cả các đảo do quân Sài Gòn đóng giữ.

Trong mùa Xuân 1975, ta đã loại khỏi vòng chiến đấu 1 triệu 10 vạn tên địch, tiêu diệt và làm ta rã 4 quân đoàn ngụy, gồm 13 sư đoàn và nhiều lữ đoàn, trung đoàn bộ binh, lính dù, lính thủy đánh bộ, quân biệt động, 6 sư đoàn không quân, 12 trung đoàn thiết giáp, 22 trung đoàn hải quân, 66 tiểu đoàn pháo binh và toàn bộ lực lượng cảnh sát dã chiến, bảo an, dân vệ cùng mọi tổ chức quân sự và bán quân sự khác của địch. Ta phá hủy và thu toàn bộ vũ khí, phương tiện chiến tranh, cơ sở thiết bị, căn cứ quân sự, hệ thống kho tàng, sân bay, hải cảng gồm hàng ngàn máy bay, hàng ngàn tàu chiến, hàng ngàn khẩu pháo, nhiều kho dự trữ chiến lược lớn, nhiều sân bay và hải cảng hiện đại.

Chiến dịch Hồ Chí Minh là một chiến dịch tiến công lớn nhất chưa từng có trên chiến trường nước ta trong 20 năm kháng chiến chống Mỹ và cả trong cả 30 năm chiến tranh giải phóng cả về quy mô lực lượng, cường độ tiến công triệt để.

Thiếu tướng TRẦN NGỌC THỔ
* Nguyên Tham mưu trưởng Trung đoàn 88
Nguyên Tham mưu trưởng Quân khu 7

 
Designed by TLO